یک دقیقه با علم | پرتوزایی (رادیواکتیویته) فرآیند واپاشی خود به خودی یک هسته اتم ناپایدار و تبدیل شدن آن به یک هسته پایدارتر است. سه نوع واپاشی اصلی به نام­‌های سنتی آلفا، بتا و گاما وجود دارد که نام خود را از زمانی که برای نخستین­ بار شناسایی شدند، حفظ کرده‌­اند.

واپاشی آلفا زمانی اتفاق می­‌افتد که یک هسته سنگین، ذره‌­ای شامل دو پروتون و دو نوترون منتشر کند. به­‌طور مثال اورانیوم ۲۳۸ با واپاشی آلفا و انتشار دو پروتون و دو نوترون به توریم ۲۳۴ تبدیل می­‌شود. در واپاشی بتا، یک نوترون می­‌تواند با تابش یک الکترون به پروتون تبدیل شده و عدد اتمی عنصر را یک واحد افزایش دهد. همچنین، یک هسته تحریک شده می‌­تواند به­‌طور پیاپی، پرتو گاما تابش کند.

سرب سنگین‌­ترین عنصر پایدار طبیعت است و هر عنصری که از آن سنگین­‌تر باشد در طول زمان دچار واپاشی خواهد شد. پرتوزایی، یک فرآیند تصادفی غیرقابل پیش­‌بینی است اما نرخ واپاشی بسیاری از اتم­‌های مشابه با استفاده از مفهوم «نیمه عمر» با قابلیت اطمینان بالایی تعریف می‌­شود. نیمه­ عمر، مدت زمانی است که طول می­‌کشد تا نیمی از هسته عنصر واپاشیده شود. نیمه عمر عنصرها از کسری از ثانیه تا میلیاردها سال متغیر بوده و حتی نیمه عمر برخی از عناصر بیش از عمر جهان است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *