شرح عکس: پژوهش جدیدی نشان می‌دهد برخورد میان دو سیاره با ترکیب مشابه منجر به شکل‌گیری ماه شده است.

مساله آزاردهنده‌ای که در قلب نظریه پیشرو درباره شکل‌گیری ماه وجود دارد ظاهرا برطرف شده است. فرضیه «برخورد غول‌آسا» (giant impact) که نخستین بار در دهه ۱۹۷۰ مطرح شد، می‌گوید ماه از آوار پراکنده‌شده در فضا بر اثر برخورد یک سیاره در ابعاد مریخ با زمین اولیه در حدود ۵/۴ میلیارد سال پیش، به وجود آمده است. این فرضیه با آنچه از ماه می‌دانیم، مثل جرمش و نداشتن یک هسته آهنی قابل‌توجه، به خوبی همخوانی دارد. اما درستی این فرضیه مستلزم آن است که ماه عمدتا از مواد سیاره‌ای تشکیل شده باشد که به زمین برخورد کرد. با توجه به اینکه سنگ‌های ماه و زمین ترکیب مشابهی دارند به نظر می‌رسد زمین و سیاره‌ای که به آن برخورد کرد نیز شبیه یکدیگر بودند. در واقع آنها باید سیاره‌های دوقلو می‌بودند، با رابطه‌ای بسیار نزدیک‌تر از آنچه تاکنون در دیگر اجرام سیاره‌ای در منظومه خورشیدی‌مان دیده‌ایم. رابین کناپ (R.Canup)، پژوهشگر علوم سیاره‌ای در موسسه پژوهشی ساوت‌وست در کلورادو، می‌گوید پنداشته می‌شد احتمال اینکه چنین چیزی ممکن باشد در حدود یک درصد است، چیزی که «به طور ناخوشایندی نادر» است. اما هاگایی پرتس (H.Perets)، اخترفیزیک‌دان موسسه تکنولوژی اسرائیل، می‌گوید اکنون این سناریو دیگر خیلی بعید به نظر نمی‌رسد. او و همکارانش شبیه‌سازی‌هایی از شکل‌گیری منظومه خورشیدی انجام دادند تا بررسی کنند چطور سیارات مشابه به این سمت پیش می‌روند که آخرین برخوردکننده غول‌پیکر یکدیگرشان باشند. آنها تخمین زدند که در ۲۰ تا ۴۰ درصد برخوردها، دو جرم آنقدر شبیه یکدیگر بودند که شباهت ترکیب ماه به زمین را توضیح دهند. یافته‌ها این گروه در ژورنال نیچر منتشر شده است. این سیارات به این علت شباهت زیادی به یکدیگر دارند که در فواصل مشابهی از خورشید هستند. به بیان دیگر آنها از مواد پیش‌سیاره‌ای یکسانی درست شده‌اند. به گفته پرتس «زمین و ماه دوقلوهایی نیستند که از یک سیاره متولد شده‌اند، بلکه خواهرانی هستند که در محیط یکسانی بزرگ شده‌اند.»

Nature, Apr. 08, 2015

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *